Wat is Traditionele
Chinese Geneeskunde
Traditionele Chinese
Geneeskunde ofwel T.C.G behoort tot een van de oudste medische tradities ter
wereld. Het wordt door de Verenigde Naties en de World Health Organisation
erkend als belangrijk voor de ontwikkeling van een universele geneeswijze.
Ook wordt haar waarde erkend als een complete geneeswijze welke gepaard gaan
met lage kosten en hoge effectiviteit.
De T.C.G als complete geneeswijze, omvat diverse behandelingsmethoden die
elk hun specifieke kwaliteiten hebben, onderling uitwisselbaar zijn, elkaar
overlappen en ondersteunen. Deze methoden zijn:
* Acupunctuur / Moxa
* Qi-gong / Taiji
* Tuina – massage
* Voeding / Kruiden
Wat gemeenschappelijk is in alle genoemde behandelingsmethoden zijn de uitgangspunten over hoe ziekte ontstaat en hoe deze te behandelen is.
De TCG ziet ziekte als een lichamelijke, emotionele of mentale stoornis waaraan een energetische disbalans ten grondslag ligt.
Het lichaam en de natuur om ons heen worden gereguleerd en gestuurd op basis van energie, een begrip welke de Chinezen als Qi omschrijven.
Het behandelen van klachten binnen de TCG bestaat dan ook uit het beïnvloeden van de qi waardoor lichaam en geest weer goed in balans zijn. Dit kan door energie toe te voegen als er een tekort is, energie te verplaatsen of te verwijderen als er ergens een overschot is of de energie te harmoniseren als er een disbalans is.
Deze tekorten en overschotten kunnen ontstaan door interne, externe factoren en combinaties van beide. Bij externe factoren gaat het bijvoorbeeld om trauma’s, klimaat, parasieten, ed. en bij interne verstoringen bijvoorbeeld stress, verkeerd eten, lang aanhoudende emoties ed.
Waar is de T.C.G. op gebaseerd ?
Als grondslag voor het reguleren en sturen van de qi maakt de TCG gebruik van diverse basisprincipes. Deze systemen zijn hoewel al eeuwen in gebruik nog steeds goed hanteerbaar.
Problemen worden hanteerbare delen door ze te splitsen in yin/yang, 8-principe’s en de 5-elementen. Van deze principe’s is het principe van yin en yang het meest bekend.
Yin/Yang :
Volgens
de chinezen, bestaat het universum uit een kringloop van energie. De
kringloop wordt geregeerd door 2-polen, een yin (negatieve/zwarte) en yang
(positieve/witte) pool. Samen vormen ze een geheel binnen een begrenzing (de
cirkelvorm) en hebben binnen deze begrenzing interactie met elkaar.
Problemen ontstaan wanneer een pool de overhand krijgt of als de polen zich
van elkaar scheiden. Voor een goede gezondheid moet dan ook worden gezocht
naar een relatief evenwicht tussen deze 2-polen. Het principe van Yin en
Yang geldt voor zowel de zichtbare als onzichtbare processen in de natuur en
ook in ons lichaam. Voor de geneeskunde wordt dit systeem uitgebreid naar de
8 condities, zodat een groter onderscheid kan worden gemaakt van het
probleem. Deze zijn Yin/Yang, Warmte/Koude, Intern/Extern, Volte/Leegte.
5-Elementen
Net als yin/y
ang
vormen de 5-elementen een dynamisch systeem waarmee het universum wordt
verklaard. Het systeem maakt het
mogelijk om zowel interne als externe processen te beïnvloeden. De namen van
deze 5 elemen
ten
zijn water, hout, vuur, aarde en metaal. Deze elementen functioneren als
categorieën voor diverse kwaliteiten.
Zo worden bijvoorbeeld klimaten,
smaken, geuren, klanken, emoties, bewegingen, organen etc. in deze
categorieën ingedeeld. Vanuit de Chinese visie beïnvloeden de categorieën
elkaar in diverse patronen. Zo is er een voedend patroon, een controlerend,
een overheersend en een tegenwerkend patroon.
Organen en meridianen
In het lichaam dragen de organen zorg voor
de productie van energie. De energie die wordt geproduceerd door de organen
verloopt via meridianen (energiebanen of energiekanalen) naar alle delen van
het lichaam volgens vastgelegde routes.
Het meridiaanstelsel is als structuur te vergelijken met het zenuw-,
bloedvaten- of lymfestelsel. Een westerse verklaring voor de werking is dan
ook dat door het prikken van meridiaanpunten (acupunctuurpunten) het
mogelijk is om het spier-, zenuw-, lymfe- of bloedvatenstelsel te
beïnvloeden. Toch is het Chinese systeem meer gedifferentieerd als dit en
zijn ook de geest, huid, botten, organen of combinaties van het genoemde te
beïnvloeden. Dit gebeurd via de onderstaande behandelmethoden.
Hoe wordt een diagnose gesteld ?
Om tot een goed beeld te komen waardoor de patiënt een bepaald probleem heeft, wordt gebruikt gemaakt van diverse diagnose technieken. Zo wordt er gebruik gemaakt van een uitgebreid vraaggesprek (anamnese) waarin rekening wordt gehouden met leeftijd, lichaamsbouw, werk, emoties, relaties etc. Het lichaam wordt onderzocht waarbij gebruik wordt gemaakt van lichamelijk onderzoek als palpiteren en motoriek, gezichts-, houdings-, pols- en tongdiagnose. Al deze diagnose methoden hebben het doel een zo compleet mogelijk beeld te krijgen van het probleem om een zo persoonsgebonden en een zo optimaal mogelijke behandeling te kunnen geven.
Welke behandelingsmethoden zijn er ?
Acupunctuur maakt gebruik van naalden (acu =
naald, punctuur = prikken) die worden geplaatst op meridiaanpunten of
pijnpunten. Deze naalden zijn voor eenmalig gebruik
en dienen om de energie te corrigeren zodat er een nieuwe energiebalans in
het lichaam ontstaat. Deze methode is zeer geschikt om problemen te
corrigeren en te harmoniseren.
Bij gebrek aan energie wordt gekozen voor acupunctuur in combinatie met een andere methode (zoals bijvoorbeeld voeding/kruiden).
Moxa is een manier om energie te reguleren en toe te voegen. Het bestaat uit moxa (bijvoetkruid) dat in de vorm van koontjes of sigaren in brand worden gestoken en boven of op de huid worden geplaatst. Hierdoor wordt er warmte via meridiaanpunten of een regio aan het lichaam toegevoegd.
Qi gong is te vertalen als werken (gong) met
energie (qi). Dit gebeurd in de vorm van oefeningen die gericht zijn om de
energie op te bouwen, te reguleren of te harmoniseren.
Wanneer de therapeut zeer goed getraind is,
kan hij via qi-gong, therapie geven door met zijn eigen energie de energie
van de patiënt te voeden, te reguleren of te harmoniseren. Indien dit niet
het geval is kunnen er qi-gong oefeningen aan de patiënt worden
meegegeven.De oefeningen werken zowel preventief als curatief en kunnen aan
de patiënt worden meegegeven ter aanvulling van een Tuina- of
acupunctuurbehandeling.
Taiji wordt vaak in een adem genoemd met qigong. Qigong vormt de ondergrond van taiji. Taiji is van oorsprong een martiale techniek, maar kenmerkt zich in het westen vooral door het langzaam uitvoeren van de gevechtsbewegingen. Zowel taiji als qi-gong hebben een harmoniserend effect op lichaam en geest wat ze uitermate geschikt maakt als preventieve methode.
Tuina betekent letterlijk duw (tui) en knijp
(na), maar bevat een veelheid aan massage- en manipulatietechnieken.
Tuina wordt in 3-onderdelen gesplitst die losstaand of in combinaties worden
toegepast :
Tuina werkt erg goed op trauma’s, motorische verstoringen, ter vermindering van stress, voor ontspanning, slaapstoornissen ed.(ze werkt in mindere mate op interne verstoringen). Het is uitstekend te combineren met acupunctuur/moxa tijdens een behandeling en qi-gong oefeningen als nabehandeling.
Wanneer het lichaam zodanig is uitgeput of verstoort dat de energie niet goed meer gereguleerd kan worden, zullen de behandelwijzen Acupunctuur en Tuina minder aanslaan. Gekozen wordt dan vaak om de behandelingen aan te vullen met voedingsaanpassingen of kruidenformules. Zowel voeding als kruiden voegen energie toe en reguleren de energie, hierdoor hebben ze een diepe werking op lichaam en geest.
Naast de bovengenoemde methoden bestaan er ook nog losse en aanvullende methoden als cupping / guasha en specialisaties als oor-, schedel-, elektro-, laseracupunctuur en magneettherapie.
Cupping bestaat uit het plaatsen van zogenoemde Cups. Dit zijn holle glazen, potten of bamboebekers die worden verwarmd en op de huid geplaatst. Hierdoor wordt de huid in de cup getrokken. Dit stimuleerd de bloedsomloop en heft stagnaties en blokkades op. Het plaatsen van Cups geeft blauwe plekken op het lichaam die niet pijnlijk zijn en binnen 5 dagen wegtrekken.
Gua-sha is een massage techniek welke gebruik maakt van een schraapsteen. De schraapsteen neemt de plaats in van de hand waardoor een diep effect van masseren ontstaat. Ook hier ontstaan na massage blauwe plekken die niet pijnlijk zijn en binnen ca.5 dagen wegtrekken.
Ooracupunctuur is een techniek die in combinatie met bovengenoemde methoden alswel losstaand gebruikt kan worden. Het gaat uit van reflexzones op het oor die delen van het lichaam beïnvloeden. Door specifieke punten te prikken of via drukknopjes te stimuleren worden gebieden en functies beïnvloed.
Schedelacupunctuur is evenals ooracupunctuur een techniek die gecombineerd kan worden alswel losstaand beoefend kan worden. Door specifieke lijnen op de schedel met naalden te stimuleren worden functies beïnvloed.
Bij elektro acupunctuur wordt gebruik gemaakt van een elektrisch apparaat die laagspanningspulsen produceert. Het wordt aangesloten op de ingebrachte acupunctuurnaalden zodat deze niet handmatig hoeven te worden gestimuleerd.
Laseracupunctuur maakt geen gebruik van naalden. Het elektrische apparaat produceert laserlicht die wordt gericht op acupunctuurpunten. De werking en principes zijn gelijk aan de gewone acupunctuur.
Voordeel van laser is dat er niet alleen gestimuleerd wordt maar ook warmte wordt toegevoegd waardoor het zeer geschikt is voor zwakke patiënten, kinderen en mensen die bang zijn voor naalden.
Magneettherapie heeft eveneens dezelfde principes als acupunctuur. Ook hierbij wordt geen gebruik gemaakt van naalden maar van pleisters voorzien van kleine magneetjes. De magneetjes zijn van diverse sterktes en worden geplakt op acupunctuurpunten.
Wat voor klachten zijn te behandelen ?
De Traditionele Chinese Geneeskunde (T.C.G)
is net als alle geneeswijzen, gericht op het herstellen van de energiebalans
in het lichaam.
Wanneer het lichaam beter in balans is ontstaat een gunstig lichaamsklimaat,
waardoor het zelfhelend vermogen van het lichaam haar werk goed kan doen.
Vanuit de T.C.G is daarom belangrijk te onderzoeken wat voor soort energie
verstoring er is, zodat dit met de behandeling gecorrigeerd kan worden. Dit
maakt dat bijna alle aandoeningen te behandelen zijn en er bij ernstige
aandoeningen ondersteunend gewerkt kan worden.Vage klachten als “niet lekker
in je vel zitten”, klachten waar moeilijk een diagnose van kan worden
vastgesteld en ook chronische klachten kunnen behandeld worden. Raadpleeg
echter altijd eerst een arts en bespreek dat u gebruik maakt van de T.C.G
behandeling. T.C.G kan zowel losstaand als aanvullend op westerse
geneeskunde worden toegepast.
Kan iedereen met T.C.G behandeld worden ?
Ja, alleen wordt er bij kinderen tot 10 jaar in het algemeen geen gebruik gemaakt van acupunctuur maar van Tuina-massage.
Moet ik bij een behandeling stoppen met de normale medicijnen ?
Nee, het is absoluut af
te raden om direct te stoppen met medicijnen zonder overleg met de arts
onder wiens behandeling de medicijnen zijn voorgeschreven. Wel is het
raadzaam om aan te geven wat voor medicijnen U slikt zodat hier met de
diagnose en behandeling rekening gehouden kan worden.
Ook kan in overleg worden gekeken of het mogelijk is om het medicijngebruik
af te bouwen.
In het algemeen geldt wel dat de medicijnen van invloed zijn op het maken
van een goede diagnose en de resultaten van de behandeling.
Wat moet ik doen of laten voor een behandeling ?
Belangrijk is dat U op tijd aanwezig bent. Zodat U niet gehaast of vermoeid voordat de behandeling begint en er via de pols een juiste diagnose gesteld kan worden. Voor vrouwen is het belangrijk om aan te geven wanneer de menstruatie is en of U zwanger bent. Behandeling is geen probleem maar moet hiervoor worden aangepast. Het is beter om niet met een volle maag en blaas behandeld te worden evenmin als met een lege maag (te nuchter). Om het beste resultaat te krijgen dient ook voor- en achteraf niet teveel zware lichamelijke en geestelijke inspanning te worden verricht.
Welke reacties kunnen na en tijdens een behandeling optreden ?
Omdat elke patiënt een
specifiek op hem/haar gerichte behandeling ondergaat, zijn de reacties zeer
uiteenlopend van aard. Vaak treedt er direct een verbetering op die na
verloop van tijd weer afneemt. Het kan ook dat de klachten in 1e
instantie verergeren en daarna verbeteren. Soms treedt er een ander probleem
op of volgt een verbetering van een klacht waarvoor U niet kwam.
Veelal zijn de problemen waarvoor men komt chronisch, er zullen dan ook
meerdere behandelingen nodig zijn om de therapie af te stemmen. Afhankelijk
van de diagnose stelt de therapeut een behandelingsplan op.
Doet het steken met acupunctuurnaalden pijn ?
De naalden die gebruikt worden zijn steriel verpakt en zijn voor éénmalig gebruik. De dikte varieert maar de meest gebruikte dikte is 0,20 mm. Dit is dunner dan een gewone naald. Het prikken met deze dunne naalden doet dan ook nauwelijks pijn, hoewel sommige punten gevoeliger zijn dan andere punten. Soms komt het voor dat er een vat geraakt wordt en er een kleine blauwe plek ontstaat.
Waar vindt ik verdere informatie ?
Informatie is te vinden
op internet (bijvoorbeeld via acupunctuur.pagina.nl), in de bibliotheek en
bij stichtingen als Zhong, NVA of NAAV.
Enkele goede boeken welke een algemeen beeld geven wat TCG is zijn “Chinese
Geneeswijzen”van T.Kaptchuk en “Basisboek Chinese Geneeswijzen” van
Beinfield.
![]() |
Praktijk voor Acupunctuur en Massage"De Barefoot Doctor" Therapieën – Lessen – Workshops – Gezondheidsadvies |